Bireyin varolan potansiyelini tanıması ve kullanması, kendini tanımasına ve olduğu hali ile kabul etmesine yani özgüveninin ve özsaygısının tam olmasına bağlıdır. Özgüven, bireyin kendini doğru tanıması, sınırlarını keşfetmesi, kendini yetenekli bulması, problem çözme yeteneğine sahip olmasıdır. Özgüven ve özsaygıya sahip olmak, yeterli olma ve sevilebilir olma duygusudur.
Özgüven ve özsaygı düzeyi düşük bireyler genellikle kendilerinden hoşnut değildirler. Kendilerini çoğunlukla olumsuz sıfatlarla tanımlayıp, değersiz bulurlar. Bu nedenle özgüven düzeyi düşük bireyler çoğunlukla çevresindekilerden kendileri hakkında olumlu şeyler duymak ihtiyacı içindedirler. Kendileri hakkında olumlu şeyler duydukça kendilerini iyi hissedeceklerdir.
Özgüveni zayıf bireyler özgür davranamadığı gibi riske girmek istemezler. Sorumluluk almaktan kaçarlar. Çünkü hep başarısız olacaklarından, eleştirileceklerinden, küçük düşürüleceklerinden korkarlar.
Düşük Özgüven ve Özsaygıya Sahip Birey:
Duygu ve düşüncelerini açıkça, rahatlıkla ifade edemez.
Onaylanmama, ret edime, eleştirilme korkusu yaşar.
Gerçek duygu ve düşüncelerini ortaya koyduğunda dışlanma riski yaşar.
Çevre merkezlidirler. Kendilerinden çok çevresindekileri memnun etmek için çaba harcar.
Kararsızdırlar, onay almadan harekete geçemez.
Yanlış yapmaktan çok korkar.
Kendilerinden hoşnut değildirler. Kendilerini olumsuz sıfatlarla tanımlayıp, değersiz bulur.
Özgür davranamaz, riske giremez, sorumluluk alamaz.
Başarısızlığı değer kaybı olarak görür.
Özgüven ve özsaygı danışmanlık ve eğitim programı ile bireylerin özgüven ve özsaygılarının farkına varmalarına ve bunları geliştirmelerine destek verilmektedir.
Kazandırdıkları:
Kendilerini tanımalarının sağlanması
Kendileri ile ilgili farkındalıkları kazanmaları
Kendi olumlu yönlerini görüp, kendini güçlü hissetmeleri
Kendini doğru ve yanlışlarıyla, güç ve güçsüzlüğü ile birlikte kabul etmeleri
Beklentileri ve yetenekleri arasında gerçekçi bir bağ kurabilmeleri
Sorumluluklarını belirleyip, kendiliğinden harekete geçebilmeleri
Riske girip, eleştirilmekten korkmayan bireyler olmaları
Başarısızlığı bir değer kaybı olarak görmemeleri
Nur Meriç
